دوشنبه، ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
بسیاری از خوراکیهایی که برای انسانها بیضرر هستند، میتوانند سلامت سگها را به خطر بیندازند. شکلات، انگور، کشمش، پیاز و بعضی محصولات بدون قند تنها چند نمونه از غذاهای ممنوعه برای سگ هستند. مصرف برخی از این مواد ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود؛ اما تعدادی از آنها میتوانند به افت شدید قند خون، آسیب کلیه، کمخونی، تشنج یا حتی مرگ منجر شوند.
شدت مسمومیت به نوع ماده، مقدار مصرفشده، وزن و وضعیت سلامتی سگ بستگی دارد. بنابراین اگر احتمال میدهید سگ شما مادهای سمی خورده است، منتظر ظاهر شدن علائم نمانید و سریعاً با دامپزشک یا مرکز دامپزشکی شبانهروزی تماس بگیرید.

خوراکی ممنوعه | خطر احتمالی |
|---|---|
شکلات و کاکائو | اختلال قلبی، لرزش و تشنج |
انگور و کشمش | آسیب حاد کلیه |
پیاز، سیر و ترهفرنگی | تخریب گلبولهای قرمز و کمخونی |
زایلیتول | افت قند خون و آسیب کبد |
قهوه و کافئین | افزایش ضربان قلب، لرزش و تشنج |
الکل | اختلال عصبی، کما و مرگ |
خمیر خام دارای مخمر | نفخ شدید و مسمومیت الکلی |
آجیل ماکادمیا | ضعف، لرزش و افزایش دمای بدن |
غذاهای بسیار چرب | التهاب پانکراس |
استخوان پخته | خفگی یا آسیب دستگاه گوارش |
غذاهای شور | مسمومیت با نمک |
مواد غذایی کپکزده | لرزش و تشنج |
شکلات یکی از شناختهشدهترین خوراکیهای سمی برای سگهاست. کاکائو حاوی موادی به نام تئوبرومین و کافئین است که بدن سگ نمیتواند آنها را مانند بدن انسان متابولیزه کند.
شکلات تلخ، شکلات مخصوص پختوپز و پودر کاکائو معمولاً خطر بیشتری نسبت به شکلات شیری دارند؛ زیرا مقدار کاکائوی آنها بالاتر است. با این حال، هیچ نوع شکلاتی نباید به سگ داده شود.
علائم احتمالی مسمومیت با شکلات عبارتاند از:
استفراغ و اسهال
بیقراری و بیشفعالی
افزایش ضربان قلب
نفسنفس زدن
لرزش عضلات
تشنج
اختلال ریتم قلب
میزان خطر به نوع شکلات، مقدار مصرفشده و وزن سگ وابسته است. اگر سگ شکلات خورده است، بستهبندی محصول و وزن تقریبی مقدار خوردهشده را هنگام تماس با دامپزشک در دسترس داشته باشید.
انگور تازه، کشمش، مویز و محصولاتی مانند کیک یا شیرینی کشمشی ممکن است باعث آسیب حاد کلیه در سگها شوند. نکته مهم این است که واکنش سگها به انگور و کشمش قابل پیشبینی نیست و مقدار بیخطر مشخصی برای آنها تعیین نشده است.
علائم اولیه ممکن است شامل استفراغ، اسهال، بیاشتهایی و بیحالی باشد. در مراحل بعدی احتمال افزایش یا کاهش ادرار، تشنگی غیرطبیعی و بروز نارسایی کلیه وجود دارد.
به همین دلیل خوردن حتی مقدار کمی انگور یا کشمش باید جدی گرفته شود و نیازمند تماس فوری با دامپزشک است.
اعضای خانواده آلیوم، از جمله پیاز، سیر، پیازچه و ترهفرنگی، میتوانند به گلبولهای قرمز خون سگ آسیب بزنند و باعث کمخونی شوند. این خطر فقط مربوط به نوع خام نیست؛ شکل پخته، خشکشده و پودرشده این مواد نیز میتواند مشکلساز باشد.
پودر پیاز و سیر ممکن است در غذاهای آماده، سسها، سوپ، عصاره گوشت، غذای کودک و بعضی محصولات فرآوریشده وجود داشته باشد. بنابراین پیش از دادن هر غذای انسانی به سگ، ترکیبات آن را بررسی کنید.
نشانههای احتمالی عبارتاند از:
ضعف و بیحالی
استفراغ و اسهال
رنگپریدگی لثهها
افزایش ضربان قلب
تنفس سریع
ادرار تیره یا خونی
علائم کمخونی ممکن است با تأخیر ظاهر شوند؛ در نتیجه نبود علائم فوری به معنی بیخطر بودن ماده مصرفشده نیست.
زایلیتول یک شیرینکننده است که در برخی آدامسها، آبنباتهای بدون قند، محصولات رژیمی، خمیردندان، دهانشویه، مکملها، داروها و گاهی کره بادامزمینی وجود دارد.
مصرف زایلیتول در سگها میتواند باعث ترشح سریع انسولین و افت شدید قند خون شود. در مقادیر بالاتر، احتمال آسیب جدی کبد نیز وجود دارد.
علائم مسمومیت با زایلیتول ممکن است شامل استفراغ، ضعف، بیتعادلی، لرزش، بیحالی، غش یا تشنج باشد. اگر روی بستهبندی محصول نامهای Xylitol، Birch Sugar یا Wood Sugar نوشته شده است، آن را کاملاً دور از دسترس سگ قرار دهید.
خوردن محصول حاوی زایلیتول یک وضعیت اورژانسی است و نباید برای بروز علائم صبر کرد.
قهوه، دانه قهوه، چای، نوشابههای انرژیزا، قرصهای کافئین و بعضی داروها برای سگها خطرناک هستند. کافئین سیستم عصبی و قلب را تحریک میکند و میتواند باعث بیقراری، استفراغ، نفسنفس زدن، افزایش ضربان قلب، لرزش و تشنج شود.
قرصها یا مکملهای حاوی کافئین به دلیل غلظت بالا خطر بیشتری دارند. فنجان قهوه، تفاله قهوه و چای کیسهای استفادهشده را نیز نباید در دسترس سگ قرار داد.
نوشیدنیهای الکلی، خمیر خام، بعضی دسرها، شربتها و محصولات حاوی الکل میتوانند موجب مسمومیت سگ شوند. الکل ممکن است باعث استفراغ، بیتعادلی، کاهش دمای بدن، افت قند خون، اختلال تنفسی، کما و مرگ شود.
به دلیل وزن کمتر سگ نسبت به انسان، حتی مقداری که برای انسان ناچیز به نظر میرسد ممکن است خطرناک باشد.
خمیر خام نان یا پیتزا پس از ورود به معده گرم سگ میتواند به حجیم شدن ادامه دهد. این اتفاق احتمال نفخ شدید، درد، انسداد یا پیچخوردگی معده را افزایش میدهد.
مخمر همچنین هنگام تخمیر، الکل تولید میکند؛ بنابراین خوردن خمیر خام میتواند همزمان باعث اتساع معده و مسمومیت الکلی شود. شکم متورم، بیقراری، تلاش ناموفق برای استفراغ و ضعف از علائم هشداردهنده هستند.
آجیل ماکادمیا میتواند در سگها باعث ضعف، بهخصوص در پاهای عقب، لرزش، استفراغ، بیتعادلی، درد مفاصل و افزایش دمای بدن شود. نشانهها ممکن است چند ساعت پس از مصرف ظاهر شوند.
شکلاتها و شیرینیهای حاوی ماکادمیا خطر بیشتری دارند؛ زیرا ممکن است چند ماده سمی مانند شکلات، زایلیتول و ماکادمیا را همزمان در خود داشته باشند.
غذاهای چرب همیشه «سمی» محسوب نمیشوند، اما ممکن است باعث استفراغ، اسهال و پانکراتیت یا التهاب پانکراس شوند. این بیماری میتواند دردناک و جدی باشد و گاهی به بستری شدن سگ نیاز دارد.
پوست مرغ، چربی گوشت، سوسیس و کالباس، غذای سرخشده، کره، خامه و باقیمانده غذاهای چرب انتخاب مناسبی برای سگ نیستند.
استخوان پخته ممکن است خرد و به قطعات تیز تبدیل شود. این قطعات میتوانند باعث خفگی، شکستن دندان، گیر کردن در مری یا روده، یبوست شدید و سوراخ شدن دستگاه گوارش شوند.
استخوان مرغ، بوقلمون و سایر استخوانهای پخته را نباید به سگ داد. برای تأمین نیاز جویدن، از محصولات مخصوص سگ و متناسب با جثه و قدرت فک حیوان استفاده کنید.
چیپس، پفک، گوشتهای فرآوریشده، بعضی پنیرها و خوراکیهای پرنمک برای سگ مناسب نیستند. دریافت مقدار زیاد نمک ممکن است موجب تشنگی شدید، استفراغ، اسهال، ضعف، لرزش، تشنج و اختلالات عصبی شود.
همیشه آب تازه در اختیار سگ قرار دهید؛ اما اگر احتمال میدهید مقدار زیادی نمک خورده است، بدون توصیه دامپزشک درمان خانگی انجام ندهید.
برخی کپکها سمومی تولید میکنند که میتوانند باعث استفراغ، بیقراری، لرزش شدید، افزایش دمای بدن و تشنج شوند. نان کپکزده، پنیر فاسد، آجیل مانده، کمپوست و زبالههای غذایی باید دور از دسترس سگ نگهداری شوند.
سطل زباله دربدار و نگهداری صحیح مواد غذایی، از سادهترین راههای پیشگیری از این نوع مسمومیت است.
بخش گوشتی آووکادو در مقدار کم معمولاً نسبت به برخی مواد این فهرست، خطر مسمومیت کمتری برای سگ دارد؛ اما به دلیل چربی بالا میتواند باعث ناراحتی گوارشی یا پانکراتیت شود. هسته آووکادو نیز خطر خفگی و انسداد روده دارد. بنابراین بهتر است آووکادو بهعنوان خوراکی سگ استفاده نشود.
شیر و لبنیات معمولاً در گروه سموم کشنده قرار نمیگیرند، اما بسیاری از سگها توانایی کافی برای هضم لاکتوز ندارند. مصرف آنها ممکن است باعث نفخ، دلدرد، اسهال یا استفراغ شود. محصولات لبنی شیرین یا بدون قند نیز ممکن است حاوی شکلات یا زایلیتول باشند و خطر بیشتری ایجاد کنند.
در صورت خوردن یک ماده مشکوک، این اقدامات را انجام دهید:
باقیمانده ماده را از دسترس سگ خارج کنید.
نام محصول، ترکیبات، مقدار احتمالی مصرف و زمان خوردن آن را یادداشت کنید.
بستهبندی ماده غذایی را نگه دارید.
وزن تقریبی سگ و علائم فعلی او را به دامپزشک اطلاع دهید.
فوراً با دامپزشک یا مرکز درمانی شبانهروزی تماس بگیرید.
بدون دستور مستقیم دامپزشک، سگ را وادار به استفراغ نکنید. بعضی روشهای خانگی ممکن است وضعیت حیوان را بدتر کنند یا باعث ورود محتویات معده به ریه شوند.
اگر سگ دچار تشنج، بیهوشی، اختلال تنفس، لرزش شدید، عدم تعادل، شکم متورم یا تلاش ناموفق برای استفراغ شده است، او را فوراً به مرکز دامپزشکی منتقل کنید.
خوراکیهای خطرناک را داخل کابینت بسته نگهداری کنید.
کیف، آدامس و شیرینیهای بدون قند را دور از دسترس سگ بگذارید.
به اعضای خانواده و مهمانها بگویید بدون اجازه به سگ غذا ندهند.
پیش از دادن غذای انسانی، ترکیبات روی بستهبندی را بررسی کنید.
سطل زباله و ظرف کمپوست را کاملاً ببندید.
برای تشویق سگ فقط از تشویقیهای مخصوص و متناسب با سن و وزن او استفاده کنید.
شماره دامپزشک و نزدیکترین مرکز شبانهروزی را در تلفن خود ذخیره کنید.
زایلیتول، شکلات تلخ، انگور و کشمش، پیاز و سیر، الکل و محصولات کافئیندار از مهمترین خوراکیهای خطرناک برای سگها هستند. میزان خطر به مقدار مصرف و وزن سگ بستگی دارد.
خطر شکلات به نوع و مقدار آن و وزن سگ وابسته است. شکلات تلخ و پودر کاکائو غلظت بیشتری دارند. برای ارزیابی دقیق باید با دامپزشک تماس بگیرید و نوع و مقدار شکلات را اعلام کنید.
خیر. مقدار بیخطر و قابلاعتمادی برای انگور و کشمش مشخص نشده است و مصرف آنها ممکن است به کلیه سگ آسیب بزند.
بله. پختن، خشک کردن یا پودر کردن پیاز و سیر خطر آنها را از بین نمیبرد. غذاهای حاوی این مواد نباید به سگ داده شوند.
غذای سفره ممکن است حاوی پیاز، سیر، نمک، چربی زیاد، استخوان یا ادویه باشد. غذای کامل مخصوص سگ یا خوراک خانگی تنظیمشده توسط دامپزشک، انتخاب مطمئنتری است.
شناخت غذاهای ممنوعه برای سگ یکی از مهمترین بخشهای نگهداری مسئولانه از حیوان خانگی است. شکلات، انگور و کشمش، پیاز و سیر، زایلیتول، کافئین، الکل و خمیر خام از خوراکیهایی هستند که باید کاملاً دور از دسترس سگ قرار بگیرند.
به یاد داشته باشید که در مسمومیتهای غذایی، سرعت اقدام اهمیت زیادی دارد. اگر سگ مادهای مشکوک خورده است، منتظر بروز علائم نمانید و برای دریافت راهنمایی تخصصی با دامپزشک تماس بگیرید.
برای انتخاب غذای روزانه و تشویقی مناسب، سن، وزن، نژاد و شرایط سلامتی سگ را در نظر بگیرید و در صورت وجود بیماری زمینهای حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
این مقاله با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان دامپزشکی نیست.